pokaż na mapie pomniejsz mapę pełny ekran > <
rozszerz mapę >

Karpacki szlak kulinarny

Turystyka kulinarna zajmuje poczesne miejsce w dzisiejszym świecie. Coraz większym zainteresowaniem cieszą się atrakcje turystyczne związane z tradycyjną kuchnią. Wielkiemu zainteresowaniu odbiorców sprzyja istniejąca obecnie moda, popularne w mediach programy o tematyce kulinarnej prowadzone przez celebrytów. Powstają wydawnictwa o potrawach i zwyczajach kulinarnych, które wykraczają poza ramy zwykłych książek kucharskich, a są zaproszeniem do odwiedzenia regionu, magazyny "lifestylowe" kształtujące gusta konsumentów podsycają to zainteresowanie zamieszczaniem artykułów o tradycjach kulinarnych i gotowaniu. czytaj więcej

Turyści wyjeżdżający na wakacje zachwycają się pięknem krajobrazów, zabytkami, atrakcjami i wydarzeniami sportowymi, ale także atrakcjami i wyrobami kulinarnymi. Jednym z ważnych czynników wyboru miejsca pobytu urlopu jest serwowana w danym regionie charakterystyczna dla niego oferta kulinarna. Czynnik ten może stanowić podstawowy lub drugoplanowy cel podroży do danego regionu lub kraju.

W Małopolsce "turystyka smakoszy" trafia na dobry grunt, dziedzictwo kulinarne jest tu jedną z atrakcji turystycznych. Tradycyjna kuchnia Małopolski jest zróżnicowana i wyrazista, w każdej z części regionu znajdziemy charakterystyczne dla niego potrawy.

 

Małopolskie smaki - potrawy tradycyjne i regionalne Małopolski

 

Małopolska ma długą listę produktów tradycyjnych, która powiększa się systematycznie. Aż 53 produkty tradycyjne – spośród 969 zarejestrowanych w naszym kraju na liście Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi – pochodzą z Małopolski. Na tej liście umieszczone są produkty spożywcze i rolne wytwarzane na danym obszarze według starych receptur co najmniej od 25 lat. Pełną listę produktów tradycyjnych znajdziemy na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi www.minrol.gov.pl.

 

Dziesięć małopolskich produktów spośród tradycyjnych znalazło się na liście produktów regionalnych Unii Europejskiej wśród ogólnej liczby 34 produktów z Polski, które zyskały „europejski paszport jakości” dla produktów spożywczych i potraw regionalnych.

 

Jednym z pierwszych był oscypek – ser owczy wędzony wytwarzany na terenach górskich – Podhalu przez hodowców owiec, typowa pamiątka z Zakopanego oraz jego odmiana: redykołka – mały serek z wypasu owiec, czyli redyku, przeznaczany na prezent.

 

Śliwka Suska sechlońska – suszone w tradycyjny sposób śliwki z okolic Iwkowej. Na terenie ich produkcji funkcjonuje szlak „Spotkajmy się na śliwkowym szlaku”. W jego ramach restauracje serwują specjalne dania, goście otrzymują gadżety, odbywają się konkursy i pokazy.  

 

Karp z Zatora o królewskim rodowodzie jest hodowany od XII w. w Dolinie karpia w kompleksie stawów, które są zarazem rajem dla ornitologów. Karp wędzony i zapiekany „po zatorsku” to prawdziwe przysmaki lokalnej kuchni.

 

Kiełbasa Lisiecka – ulubiony przysmak papieża Jana Pawła II, jest produkowana w rejonie Liszek, a masarze (z racji represji w czasach zaborów i komunizmu) uważani są za bohaterów, którzy chronili stare receptury dla przyszłych pokoleń.

 

Fasola „Piękny Jaś” z Doliny Dunajca łączy w sobie walory smakowe z położeniem w pięknej okolicy rzeki Dunajec, spokojnie przemierzającej region między Czchowem a Tarnowem ze „stolicą fasolową” w Zakliczynie.

 

Jabłka Raciechowickie – w rejonie Raciechowic rośnie ok. półtora miliona drzewek jabłoni, a zbiory roczne osiągają ok. 300 tysięcy ton znanych z doskonałego smaku owoców. Podobnie w rejonie Sądecczyzny jabłka łąckie (jeszcze czekające na certyfikat unijny) z owocowej stolicy regionu: Łącka, stały się bazą do stworzenia wspaniałej lokalnej kuchni.

 

Chleb prądnicki i obwarzanek krakowski to kulinarne wizytówki Krakowa. Tradycje piekarzy sięgają czasów średniowiecza, gdzie wyroby doceniane były na stołach królewskich. Dziś obwarzanek wita turystów w obwoźnych punktach sprzedaży na dworcach i jarmarkach.

 

Trasa szlaku:

 

Podbabiogórze (Kocierz – Wadowice – Sucha Beskidzka – Zawoja – Jordanów –  Kalwaria Zebrzydowska – Lanckorona – Krzywaczka) – Zakopianka (Rabka – Nowy Targ – Poronin) – Podhale (Białka Tatrzańska – Bukowina Tatrzańska – Zakopane – Kościelisko) – Pieniny (Kamienica – Niedzica – Krościenko – Kluszkowce – Szczawnica) – Sądecczyzna (Lipnica Murowana – Stróże – Nowy Sącz – Krynica) – Beskid Niski (Wysowa Zdrój – Regietów)

 

Podbabiogórze czerpie swą moc od niezwykłej Babiej Góry, Diablakiem zwanej, a również ma w zasięgu magiczną Lanckoronę – „miasteczko aniołów” oraz Szlak Jana Pawła II wiodący z Krakowa do Wadowic i w okolice Kalwarii Zebrzydowskiej. Jest to więc obszar, w którym tradycje kulinarne zdają się być wspierane przez siły pozaziemskie. Na tradycje kulinarne składa się dziedzictwo kulturowe i etniczne Kliszczaków, górali beskidzkich i mieszkańców Orawy. Atrakcyjność turystyczną podnosi obecność Orawskiego Parku Etnograficznego w Zubrzycy z obiektami tradycyjnego budownictwa w regionu. Odbywają się tu warsztaty i wydarzenia artystyczne. Malownicza Sucha Beskidzka z zamkiem zwanym „Małym Wawelem” to stolica Podbabiogórza. Przyroda chroniona Babiogórskim Parkiem Narodowym, zielone pasma Beskidu Wysokiego, łagodne wzgórza wokół Jordanowa i przełęcze prowadzące w śląski Beskid Żywiecki zachęcają do wędrówek górskich. Elementy sztuki ludowej to zabawkarstwo skupione wokół Stryszawy, gdzie znajduje się muzeum zabawek.

 

Charakterystyczne potrawy tradycyjnej kuchni Podbabiogórza: polewka lanckorońska z dodatkiem lubczyku,

żurek stryszawski – na wywarze warzywno-mięsnym, z wiejską szynką, jajkiem i schabem pieczonym,

kwaśnica po koszarawsku,

zupa kwacanka – z kwaka – inaczej brukwi, czyli karpiela,

kulasa i kloska (zaparzana mąką z omastą),

kołoc zawojski – placek drożdżowy z farszem serowym lub ziemniaczanym,

kołoc sidziński – placek z ciasta chlebowego i serowego, z pieprzem i cebulą,

bukta z borówkami – placek drożdżowy z borówkami i inne dania z borówkami (zawojski szlak borówkowy),

kluski bulate z łoskubnikami,

bąble z jabłkami,

bugle zembrzyckie – niewielkie, twarde wypieki z ciasta drożdżowego w kształcie obrączki, posypane solą, kminkiem lub makiem, podawane np. jako przekąska do piwa,

syrek susony (twaróg suszony przy piecu),

pyzy beskidzkie,

duszonka z kwasnym mlykiem

 

Kremówka papieska z Wadowic zdobyła sławę po słowach Papieża-Polaka, Jana Pawła II, który podczas wizyty w rodzinnym mieście Wadowicach wspomniał, jak po maturze poszedł z kolegami na kremówki. Odtąd kremówka wadowicka przybrała nazwę „papieska” i stała się atrakcją turystyczną na kulinarnym szlaku Małopolski.

 

Podhale wzdłuż Zakopianki

 

Do stolicy Tatr – Zakopanego, dojechać można słynną Zakopianką. To jedna z najpopularniejszych tras turystycznych Polski, wiodąca od Krakowa wzdłuż rzeki Raby przez miejscowości letniskowe: Rabkę, Stróżę, Pcim i Lubień. Zanim dotrze do stolicy Tatr, prowadzi do Nowego Targu – stolicy Podhala. Atrakcją jest tu nie tylko targ, od którego wziął nazwę, ale słynne nowotarskie lody o tradycyjnej recepturze. Wzdłuż Zakopianki usytuowane są liczne karczmy regionalne, pozwalające podróżującym poznać przedsmak tradycyjnej kuchni góralskiej. W pobliżu Zakopanego pojawiają się wsie tradycyjnie przyjmujących wczasowiczów, takie jak Gliczarów, Biały Dunajec i Poronin. W każdej z nich zarówno letnicy, jak i amatorzy sportów zimowych nie ominą z pewnością oferty regionalnej kuchni w stylowych karczmach.

 

 

Na Podtatrzu – wokół Zakopanego

 

Zakopane – stolica polskich Tatr ze swoim słynnym deptakiem Krupówkami, gdzie co krok regionalna karczma, stoisko z serkami owczymi i góralskie burgery, może przyprawić smakoszy o zawrót głowy. Krupówki i Równia Krupowa to miejsce koncertów i imprez folklorystycznych. W Tatrzańskim Parku Narodowym, nad Morskim Okiem i na Giewoncie liczni turyści przemierzają górskie szlaki. Wokół kultowej stolicy Tatr powstały ośrodki  z całoroczną ofertą wypoczynku,  takie jak Białka i Bukowina Tatrzańska, gdzie duże stacje narciarskie uzupełniają kompleksy basenów termalnych. Kuchnię regionalną serwują gospodynie w licznych pensjonatach i kwaterach w miejscowościach: Kościelisko, Witów, Chochołów, Harenda, Murzasichle czy Małe Ciche.

 

Charakterystyczne potrawy tradycyjnej kuchni Podhala:

 

kwaśnica z baraniną – zupa na soku z kiszonej kapusty, na żeberkach wędzonych lub gęsinie, 

polywka – rosół z baraniny, jarzyn i czosnku, spożywany z ziemniakami

żur chrzanowy na wędzonce,

fizoły – zupa z czerwonej fasoli z kaszą  i kwaśną śmietaną,

zaproska – zasmażana zupa z kminkiem i miętą,

moskol (moskolik, moskalik, moskal) z bryndzą lub boczkiem – placek z płyty kuchennej z gotowanych ziemniaków i mąki razowej zastępujący chleb,

gałuski ze spyrkom i cebulą – kluski z surowych ziemniaków, omaszczone wędzoną słoniną,

hałuski tarciane – kluski z tartych ziemniaków i mąki razowej, omaszczone wędzoną słoniną,  bób z kapustą na wędzonym żeberku,

flaki z korpielem (brukwią), grochem lub fasolą,

pieczeń jagnięca, jagnięcina ze śliwkami,

kołoc – placek drożdżowy z farszem serowym lub ziemniaczanym

 

 

Na styku Pienin, Gorców i Spisza

 

Trzy krainy: Pieniny, Gorce i Spisz spotykają się w otoczeniu różnorodności krajobrazów pasm górskich. Malownicze Pieniny, przecięte wstążką Dunajca, nad wodami Jeziora Czorsztyńskiego, spiętego zaporą pomiędzy sylwetami zamków w Niedzicy i Czorsztynie. Stąd ku północy poprzez Krościenko, Czorsztyn i górę Wdżar z gniazdem smoka na uśpionym wulkanie docieramy do Gorców. Z południa w oddali widać sylwetki ostrych szczytów Tatr. Za przełomem rzeki Białki leżą spiskie wsie: Kacwin, Łapsze Niżne i Niedzica, a przełom Dunajca kończy się w uroczym uzdrowisku Szczawnica Zdrój. podhalańskie wsie Białka i Bukowiny Tatrzańskiej. Parki narodowe: Gorczański i Pieniński chronią tu unikalne formy i gatunki przyrody. To niezwykłe miejsca, które na pograniczu kultur dają duże możliwości dla rozwoju kuchni regionalnej. Potrawy doprawione są legendami o świętej Kindze i Janosiku, ciekawą historią i tradycjami górali pienińskich, spiskich i podhalańskich.

 

Charakterystyczne potrawy tradycyjnej kuchni górali pienińskich:

śliwanka – zupa, rodzaj kompotu śliwowego z kaszą lub ziemniakami, 

cyr – gotowana mąka razowa z ziemniakami, 

sałata na syrwotce lub żentycy,

kapusta po góralsku – kiszona kapusta ze słoniną z dodatkiem grochu i pęczaku,

gulaś (gulasz) pieniński, 

podpłomyk – placek z płyty kuchennej z ziemniaków i mąki razowej

 

Charakterystyczne potrawy tradycyjnej kuchni spiskiej:

bryjka (cyr) z mlekiem lub słoniną – zacierka z mąki jęczmiennej pszennej i kaszy manny, zufka spiska – sałata z serwatką, śmietaną i wysmażonym boczkiem,

dziadki – kluski z gotowanych ziemniaków i mąki podawane z okrasą,

gałuski ściskane – drobne kluski z tartych, odciśniętych ziemniaków,

grulownik – ciasto drożdżowe z masą ziemniaczano-serową,

kaczka z kaszą i fasolą,

sołdra (sołdżyna) – szynka wieprzowa z kością, naturalnie marynowana i wędzona,

derkliki – drożdżowe ciasteczka z serem

 

 

 

Smakowita Sądecczyzna

 

Jeden z najbardziej ulubionych przez turystów regionów Małopolski – Sądecczyzna – to bardzo smakowity zakątek regionu. „Wody, miody i ogrody...” – tak określić można ziemię sądecką wraz z sąsiadującą ziemią limanowską. Wody mineralne to atrakcja turystyczna i zdrowotna przyciągająca kuracjuszy do wód w Piwnicznej-Zdroju, Muszynie-Zdroju, Żegiestowie-Zdroju i Krynicy-Zdrój, zwanej perłą uzdrowisk polskich. Sady owocowe kwitnące wiosną, a ciężkie od owoców późnym latem, znane pasieki oferujące kuchnię miodową i apiterapię, gospodarstwa agroturystyczne specjalizujące się w zielarstwie – wszystko to składa się na obraz krainy sytej i smakowitej. Leżący w centrum Nowy Sącz z Sądeckim Parkiem Etnograficznym i Miasteczkiem Galicyjskim to atrakcja turystyczna wprowadzająca w arkana dziedzictwa kulinarnego.

 

Dania kuchni lachowskiej:

żur z zakwasu z białą kiełbasą,

żur z bobem ze słoniną,

barszcz czerwony kwaszony, barszcz czerwony z uszkami,

jucha z ziemniakami, słoniną lub śmietaną,

pierogi z kapustą,

pierogi z serem na słodko,

golonka z kapustą, groch z kapustą, kapusta z grochem „Bomba”, 

kompot z suszonych śliwek,

kawa zbożowa z mlekiem

 

Dania kuchni górali łącko-kamienickich, tzw. białych górali:

kwaśnica – zupa na soku z kiszonej kapusty, na żeberkach wędzonych-jagnięcych, baranich, wieprzowych – lub gęsinie,

polywka – rosół z jagnięciny (baraniny), jarzyn i czosnku, spożywany z ziemniakami, 

żur chrzanowy na wędzonce,

flaki z korpielem (brukwią), grochem lub fasolą,

zaproska – zupa kminkowa z miętą, zasmażana,

fizoły – zupa fasolowa z kaszą i kwaśną śmietaną,

jagnięcina ze śliwkami, 

hałuski tarciane – kluski z tartych ziemniaków i mąki razowej, omaszczone wędzoną słoniną,

gałuski ze spyrkom i cebulą – kluski z surowych ziemniaków, omaszczone wędzoną słoniną,

bób z kapustą na wędzonym żeberku,

moskol z bryndzą lub boczkiem – placek z płyty kuchennej z ziemniaków i mąki razowej.

 

 

 

Beskid Niski (Wysowa Zdrój, Regietów)

 

Beskid Niski, zwany „krainą łagodności”, to tereny Pogórzan i Łemków na wschodzie regionu, przechodzące łagodnie w Beskid Niski z Magurskim Parkiem Narodowym. Towarzyszą im nostalgiczne ślady kultury pogranicza: cerkiewki, cmentarze z I wojny światowej i szyby naftowe pamiętające czasy Ignacego Łukasiewicza, polskiego twórcy przemysłu naftowego. W kuchnię regionalną wpisuje się jesienne „Święto Rydza” w otoczonym linią zalesionych wzgórz uzdrowisku Wysowa-Zdrój. Dziedzictwo kulturowe Łemków odciska ślad na dzisiejszych atrakcjach turystycznych skupionych wokół drewnianych cerkiewek na Szlaku Architektury Drewnianej oraz zagrodzie maziarskiej w Łosiu, a także w tradycjach kulinarnych, serwujących potrawy kuchni łemkowskiej.

 

Dania kuchni pogórzańskiej:

ukropek – zupa na smażonej słoninie i kiełbasie z grzankami,

święconka – żur wielkanocny na serwatce, z kiełbasą, boczkiem, jajkiem, chrzanem i śmietaną,

zupa fasolowa z fasoli „Piękny Jaś” z pulpecikami mięsnymi, pierogi z kapustą i kaszanką,

Kuchnia fasolowa: pasztety, rolady, krokiety, fasola panierowana, fasola w miodzie, ciasta i torty z fasoli „Piękny Jaś” z Doliny Dunajca,

bordy – kluski z surowych ziemniaków, omaszczone wędzoną słoniną, podawane z mlekiem,

prozioki (proziaki, prouzioki) - placki z mąki, jajka, wody i sody pieczone na blasze,

 

 

Dania kuchni łemkowskiej:

homiłki, homyłki – specyficznie konserwowane i suszone kulki serowe,

mastyło – polewka na mleku,

kisełycia – tradycyjny żur owsiany,

warianka – zupa na bazie kiszonej kapusty – typu kwaśnica, adzymka – placki z blachy (łemkowska odmiana proziaków i moskoli),

pierogi z suszonymi śliwkami, 

kiszeniaki zapiekane z boczkiem (łemkowskie gołąbki),

baranina w miodzie,

pierogi z niedźwiedzim czosnkiem

 

Imprezy Kulinarne 

 

Od kilku lat w Małopolsce odbywa się Festiwal „Małopolski smak” z czterema półfinałami w terenie, które odbywają się między czerwcem a sierpniem oraz finałem w Krakowie – na Palcu Wolnica – w drugiej połowie sierpnia. 

 

Popularne imprezy kulinarne mające miejsce w Krakowie to: Festiwal Pierogów, Festiwal Zupy, Święto Chleba. W regionie odbywa się wiele wydarzeń kulinarnych propagujących dziedzictwo tradycyjnej kuchni, najczęściej związanych z markowymi produktami lokalnymi. Należą do nich święta karpia, kapusty, fasoli, borówek, śliwek i wiele innych.

 

 

Polecamy strony:

www.nasliwkowym smaku.pl

www.trasasmakoszy.pl

www.smak.wrotamalopolski.pl

www.potrawy regionalne.pl

 


długość szlaku:
min wysokość:
max wysokość:

Komentarze
Musisz być zalogowany. Jeśli nie masz jeszcze konta zarejestruj się!
Zdjęcia