pokaż na mapie pomniejsz mapę pełny ekran > <
rozszerz mapę >

KASZTEL W SZYMBARKU

Położony na malowniczej skarpie nad rzeką Ropa Kasztel Szymbark to zabytek unikatowy, najlepiej zachowany przykład kasztelu renesansowego w Polsce. Podobne zabytki można zobaczyć jedynie w Czechach, na Węgrzech i we Włoszech. czytaj więcej

Zamek (dwór) obronny wzniesiono na planie czworoboku o wymiarach 20 x 13 m, z narożnymi basztami alkierzowymi i arkadową attyką pomiędzy nimi. Zbudowany został z kamienia, otynkowany i zdobiony sgraffitem. Od lat trwały prace rekonstrukcyjne, ukończone dopiero w ostatnim czasie.  Zamek w Szymbarku jest niezwykle  cennym zabytkiem architektury renesansowej w Polsce. Budynek posiada trzy kondygnacje: piwnicę, parter i piętro.

Historia

Zamek został wzniesiony w dwóch etapach: rozpoczęto w I poł. XVI w., a zakończono w latach 1585- 1590. Właścicielami była rodzina Gładyszów, do których należało wiele wiosek rozrzuconych wokół głównej siedziby tego rodu. Nie jest znane nazwisko architekta ani budowniczych.

Kasztel zamieszkiwany był do końca XVIII w. Po Gładyszach właścicielami stali się Strońscy, Siedleccy, Bronikowscy. W XIX w. znajdowała się w nim gorzelnia i magazyn zbożowy. U kresu XIX stulecia i jeszcze w okresie międzywojennym na parterze mieściła się kuchnia dla czeladzi dworskiej oraz kurnik. Dwór był też rodzajem lamusa, w którym przechowywano zbędne rzeczy.

Niegdyś jednak kasztel pełnił funkcję reprezentacyjną, mieszkalną i obronną. Wnętrze stanowi niewiele pomieszczeń: dwie piwnice o kolebkowym sklepieniu, na parterze jest sień i dwie izby, na piętrze urządzono wielką salę reprezentacyjną, obok niej mniejszą oraz cztery małe izdebki znajdujące się w alkierzach. Do dziś zachowały się oryginalne elementy wystroju wnętrz: kamienne obramienie drzwi, fragmenty kominków i malowideł ściennych w dwóch alkierzach.

O funkcji obronnej świadczy system strzelnic, umieszczonych na wysokości strychu. Do obrony nadawały się również alkierze usytuowane na obrzeżach budynku. W XVII w. ściany dworu wzmocnione zostały przyporami z kamienia i cegły, dodano wewnętrzne ściany działowe. W czasie pierwszego etapu remontu w latach 50. XX w. usunięto te wtórne elementy i przywrócono XVI-wieczny charakter dworu.

W sąsiedztwie kasztelu mieści się niewielki skansen, w którym można zobaczyć przykłady dawnego budownictwa ludowego charakterystycznego dla tej części Małopolski. Skansen powstał na terenie dawnego ogrodu dworskiego, z którego pozostały jeszcze stare drzewa, m.in. owocujące jabłonie.

 

Ciekawostki

O dworze w Szymbarku można sporo się dowiedzieć z licznych podań i legend. Jedna z nich mówi o skarbach ukrytych w znajdującej się pod dworem jaskini, których pilnują przeraźliwe diabły. Z kolei bohaterkami innej legendy są cztery córki rycerza Gładysza herbu Gryf, które z powodu odmiennych charakterów miały mieszkać w oddzielnych wieżach kasztelu.

 

Położenie:

Nad Doliną rzeki Ropy, na zakończeniu cypla schodzącego w dolinę.

Dojazd:

Drogą nr 28 z Nowego Sącza do Gorlic do miejscowości Szymbark, gdzie znajduje się zamek.  

 

Literatura:

  1. Juliusz Marszałek, Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach, Wydawnictwo Stanisław Kryciński - Warszawa 1993
  2. Przewodnik – Beskid Niski – Oficyna Wydawnicza Rewasz 1999
Komentarze
Musisz być zalogowany. Jeśli nie masz jeszcze konta zarejestruj się!
Zdjęcia