pokaż na mapie pomniejsz mapę pełny ekran > <
rozszerz mapę >

ZAMEK W DĘBNIE K/BRZESKA

Jest to jeden z ciekawszych późnogotyckich zamków na terenie Polski. Powstał w XV wieku, na miejscu starszego drewnianego grodziska. Ufundował go kanclerz wielki koronny i kasztelan krakowski - Jakub Dębiński. Czasem nocą można tu spotkać ducha pięknej Tarłówny, która zapłaciła życiem za wierność w miłości. Księżyc lśni na jej białych szatach i złotych warkoczach. czytaj więcej

Dwór obronny złożony jest z jednotraktowych, piętrowych budynków ustawionych wokół czworobocznego dziedzińca. Kamieniarka i dekoracje są gotyckie. We wschodnim skrzydle warto obejrzeć dwa ozdobne gotyckie wykusze na tzw. kroksztynach. W zachodnim skrzydle na rogach umieszczono dwie okrągłe, a w górnej części ośmiokątne wieżyczki. W północnym skrzydle znajdują się dekoracje późnogotyckie z herbami: Pogoń, Odrowąż, Orzeł. Całości dopełniają artystycznie ułożone cegły.

Główny wejściowy portal kamienny pochodzi z 1722 r. Na piętrze zamku są sale: „Rycerska” i „Kaplica” z wykuszami. Na terenie zamku zachowało się wiele portali i okiennych obramowań, z których najstarsze pochodzą z XV w. Zamek otoczony jest fosą. Niegdyś była ona wypełnioną wodą i do twierdzy można się było dostać przez most zwodzony, który obecnie zastąpiony jest stałym drewnianym mostem.  Dookoła zamku i fosy biegną ścieżki zwane "jesionową aleją", po których można pospacerować wśród drzewiastych zabytków przyrody. Napotkamy tutaj też figurę św. Kingi oraz św. Jana Nepomucena.

 

Historia:

Jest to zamek o charakterze warowni z lat 1470-1480, wzniesiony przez kanclerza koronnego i kasztelana krakowskiego Jakuba Odrowąża Dębińskiego. Budowniczym był krakowski murator Marcin Proszko. Pierwszych przekształceń dokonano za czasów starosty lanckorońskiego - Węgra Franciszka Wesselina. Autorem tych prac był Włoch - Jan de Simon. W II połowie XVI  w. niektóre ściany otynkowano, ozdabiając je  dekoracją sgraffitową i  kamieniarką renesansową. Po tym, jak synowie Franciszka Weseelina zadłużyli zamek, przeszedł on w ręce Tarłów i był własnością tej rodziny do połowy XVIII w., kiedy to przejęli go Lanckorońscy. Od początku XIX w. zamek miał kilku dzierżawców. Najdłużej, bo przez prawie 100 lat, do wybuchu II wojny światowej, -, była to rodzina Jastrzębskich herbu Ślepowron.

Po II wojnie światowej zabytek przeszedł na własność państwa. Remont trwał aż 33 lata. W roku 1978 zamek stał się oddziałem Muzeum Tarnowskiego i został udostępniony zwiedzającym.

Na wyposażenie zamku składają się m.in. bogate zbiory z pałaców rodziny Sanguszków z Gumnisk koło Tarnowa oraz Podhorców – rezydencji kresowej.

Największą imprezą na zamku jest odbywający się we wrześniu Turniej Rycerski "O Złoty Warkocz Tarłówny". Uczestniczą w nim m.in. grupy rycerskie z Węgier. Nazwa turnieju wiże się z zamkową legendą, która mówi, że jeden z Tarłów miał piękną córkę ze złotymi warkoczami. Panna zakochała się w biednym dworzaninie i złożyła mu śluby wierności. Na wieść o tym ojciec kazał jej wyjść za bogatego szlachcica. Gdy dziewczyna się sprzeciwiła, srogi rodziciel kazał ją zamurować wraz z posagiem w wieżyczce przy zamkowej sali koncertowej. Na początku XX wieku rzeczywiście znaleziono w tym miejscu szkielet oraz złoty warkocz. Skarbu nie było. Sam warkocz w czasie wojny zaginął. Tylko czasami o północy w zamku ukazuje się Biała Dama - duch Tarłówny.

 

Położenie:

Przy drodze nr 4 pomiędzy Brzeskiem a Wojniczem, bliżej miejscowości Jadowniki

 

Dojazd:

Łatwy – droga nr 4

 

Literatura:

  1. Juliusz Marszałek,  Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach, Wydawnictwo Stanisław Kryciński, Warszawa 1993
  2. Andrzej B. Krupiński, Zabytki urbanistyki i architektury województwa tarnowskiego Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Warszawa-Kraków 1989
  3. Przewodnik – Dębno, Lidia Luchter-Krupińska, 2001
  4. Andrzej Matuszczyk, Pogórze Karpackie. Oddział PTTK Ziemi tarnowskie, Tarnów 1995

 

Komentarze
Musisz być zalogowany. Jeśli nie masz jeszcze konta zarejestruj się!
Zdjęcia